ในปัจจุบัน ทรัพยากรธรรมชาติทั้งดิน น้ำ ป่าไม้ และสัตว์ป่า กำลังถูกใช้ประโยชน์อย่างหนัก จนส่งผลให้เกิดความเสื่อมโทรมและลดลงอย่างต่อเนื่อง ประกอบกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่รุนแรงขึ้น ไม่ว่าจะเป็นฝนที่ไม่เป็นฤดูกาล อากาศที่ร้อนจัด แหล่งน้ำที่แห้งลง รวมถึงปัญหาไฟป่าและโรคระบาดในพื้นที่เกษตร ล้วนส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตของผู้คนในทุกระดับ
การแก้ไขปัญหาเหล่านี้ จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน โดยเฉพาะชุมชนท้องถิ่นที่พึ่งพิงธรรมชาติอย่างใกล้ชิด ซึ่งได้สั่งสมองค์ความรู้ ภูมิปัญญา และวัฒนธรรมการดูแลทรัพยากรไว้อย่างลึกซึ้ง
เมื่อวันที่ 24 มีนาคม 2569 ชุมชนบ้านแม่สะต๊อบ หมู่ที่ 3 ตำบลแม่ศึก อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ ได้ร่วมกันฟื้นฟูและสืบสานพิธีกรรมพื้นบ้านของชนเผ่าปกาเกอะญอ “ผะถ่อเมโข่” ซึ่งเป็นการแสดงปณิธานต่อเจ้าป่า เพื่ออนุรักษ์และปกป้องผืนป่าให้คงความอุดมสมบูรณ์ โดยกำหนดพื้นที่ป่าชุมชนอย่างชัดเจน และปลูกจิตสำนึกให้คนในชุมชนเกิดความรักและหวงแหนทรัพยากรธรรมชาติ
กิจกรรมนี้ไม่เพียงแต่เป็นการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม แต่ยังเป็นการฟื้นฟูรากเหง้าทางวัฒนธรรม สร้างความภาคภูมิใจในอัตลักษณ์ของชุมชน และเป็นต้นแบบของการอยู่ร่วมกับธรรมชาติอย่างสมดุลและยั่งยืน
